Dwa obozy i dlaczego oba mają kawałek racji
Serwisy dzielą się na dwa stronnictwa. Cenauslug.pl zaleca koniec maja do końca sierpnia. Maziak.szczecin.pl i just-fun-in-car.pl mówią październik i początek listopada. Zgoda jest tylko w jednym punkcie: grudzień, styczeń i luty to błąd, bo w tych miesiącach nie da się osuszyć zakamarków, a każdy środek nałożony na wilgoć zamyka ją pod spodem.
Terminu nie wyznacza kalendarz, tylko karta techniczna. ARMOR nakłada się przy temperaturze podłoża i otoczenia od +10 do +30 stopni C, przy wilgotności względnej poniżej 80 procent, na suche podłoże. Sucha w dotyku jest po 1-2 godzinach, pełną odporność osiąga po 5-7 dniach. Te 5-7 dni to jest cała odpowiedź na pytanie o termin. Jeśli auto ma wjechać w sól w pełni utwardzoną powłoką, ostatni sensowny moment to moment, w którym masz jeszcze tydzień suchej pogody przed pierwszym sypaniem. W większości kraju znaczy to wrzesień i pierwszą połowę października, a nie koniec listopada.
Obóz letni ma rację w tym, że w lipcu warunki z karty spełnia każdy podjazd, także bez ogrzewanego garażu. Obóz jesienny ma rację w tym, że latem podwozie jest brudne od kurzu i najtrudniej ocenić, gdzie naprawdę zaczyna się korozja. Kompromis, który działa: mycie i przegląd w lipcu, robota we wrześniu.
Progi twarde, przy których nie ma dyskusji
Poniżej +10 stopni nie zaczynaj. Producent nie podaje żadnych parametrów utwardzania poza zakresem +10 do +30 stopni, czyli robiąc w chłodzie tracisz jedyną liczbę, na której możesz się oprzeć. Powyżej 80 procent wilgotności to samo. Poranna mgła w październiku oznacza powietrze bliskie nasycenia, więc listopadowa robota pod chmurką zwykle łamie warunki z karty, nawet jeśli termometr pokazuje 12 stopni.
Wilgoć w zakamarkach jest osobnym problemem. Po myciu ciśnieniowym woda siedzi w kołnierzach, za nadkolami i w miejscach zgrzewów jeszcze wiele godzin. Myjesz jednego dnia, nakładasz następnego, po nocy w suchym pomieszczeniu albo po dokładnym odmuchaniu sprężonym powietrzem. Jeżeli po odmuchaniu ze szczeliny leci mgiełka, podłoże nie jest suche.
Pięć rodzajów środków i do czego naprawdę jest który
Rynek chemii do podwozia jest niespójny, także w danych o trwałości: dla wosku znajdziesz zarówno deklarację rocznego działania, jak i 3-5 lat, u różnych sprzedawców tego samego typu produktu. Traktuj więc trwałość jako rzecz do sprawdzenia oczami raz w roku, nie jako obietnicę.
| Rodzaj | Do czego | Cena detaliczna |
|---|---|---|
| Masa bitumiczna | Płaskie partie podłogi, tanio i grubo. Trudna do usunięcia, pod spodem nie widać, co się dzieje | 44,50 zł/l |
| Wosk bezbarwny | Cienka warstwa na już zabezpieczone albo fabrycznie zdrowe powierzchnie, coroczne odświeżanie | 59,99 zł/l |
| Preparat penetrujący do profili | Wyłącznie wnętrza profili zamkniętych, podawany sondą | od ok. 20 zł/l w opakowaniu 5 l |
| Neutralizator rdzy | Punktowo, przed nakładaniem czegokolwiek | ok. 100 zł/l |
| Powłoka 2K (ARMOR) | Odsłonięte powierzchnie narażone na uderzenia kamieni: nadkola, progi, podłoga, skrzynie pickupów | 139 zł za zestaw |
Kolumna z ceną za litr jest myląca, jeśli czytać ją bez wydajności. Litr masy bitumicznej za 44,50 zł rozprowadza się zupełnie inaczej niż litr powłoki dwuskładnikowej, a o tym, ile czego kupić, decyduje metr kwadratowy, nie litr.
Gdzie powłoka 2K ma sens
Karta techniczna ARMOR wymienia w zastosowaniach motoryzacyjnych podwozia, nadkola, progi, skrzynie pickupów, wnętrza bagażników i osłony. To są miejsca, w których problemem jest kamień lecący spod koła, a nie sam kapilarny zastój wody. Powłoka jest wolna od asfaltów i bitumów, więc można ją później pokryć lakierem akrylowym i dopasować kolorem do nadwozia, czego z masą bitumiczną nie zrobisz. Ma też właściwości dźwiękochłonne, co przy nadkolach słychać od razu po pierwszej jeździe po żwirze.
Profile zamknięte to osobna robota i osobny produkt
Ten etap wypada z większości ofert i z prawie każdego poradnika. Progi, podłużnice, słupki i belki to profile zamknięte. Korozja zaczyna się w nich od środka, bo tam woda z solą wchodzi przez otwory technologiczne i nie ma jak wyschnąć. Powłoka nałożona z zewnątrz nie ma z tym nic wspólnego. ARMOR w profil nie wchodzi i nie ma tego robić, bo do wnętrza profilu potrzebny jest preparat penetrujący, płynny, podawany sondą z końcówką rozpryskową przez istniejące otwory.
To, że w profilu zamkniętym sprawdza się inny płyn niż ARMOR, wynika z tego, jak każdy z nich się porusza. Wosk kawitacyjny jest na tyle rzadki, że rozchodzi się samą kapilarnością, więc gdy już dotknie gołego metalu wewnątrz progu, pełznie dalej wzdłuż zakładek, zgrzewów i szwów blachy godzinami, docierając w zagięcia, do których natrysk z zewnątrz nigdy by nie dotarł. Do tego nigdy nie zasycha na twardo. W porównaniu z utwardzaną powłoką 2K, jak ARMOR, która tworzy sztywną barierę odcinającą stal od tlenu i wody, wosk zostaje miękki przez cały żywot auta, więc kiedy nadwozie ugnie się na wyboju i w otaczającej warstwie pojawi się mikropęknięcie, sąsiadujący wosk po prostu spływa z powrotem i je zasklepia. Sprzedawcy opisują ten mechanizm jako wypieranie wilgoci z powierzchni metalu, zanim zapieczętują ją pod warstwą. Bariera działa inaczej: odcina stal od tlenu od samego początku. Czy to się nazywa samonaprawą, czy po prostu kapilarą robiącą swoje, zależy od tego, kto pisze opis produktu.
Instalatorzy wosków kawitacyjnych na bazie lanoliny też wolą cieplejszą pogodę do roboty, choć z innego powodu: ciepło obniża lepkość wosku i pozwala mu wpełznąć głębiej w zamknięty próg, zanim przestanie płynąć. Ta sama logika, inny powód.
Kupując usługę pytaj więc nie „czym pokryjecie podwozie", tylko „czy w cenie jest zakonserwowanie profili sondą i przez które otwory". Dopłata za progi i nadkola w cennikach warsztatowych to 300-500 zł. Jeśli serwis nie potrafi wskazać otworów, przez które podaje preparat, tego etapu w ofercie nie ma.
Ile materiału wchodzi
Tu jest największa dziura w internecie, bo nikt nie publikuje liczb, a człowiek stojący w sklepie musi zdecydować, ile puszek wziąć. Wydajność zależy od struktury natrysku, i to bardzo mocno.
| Struktura | Dysza i rozcieńczenie | Sucha warstwa | Wydajność |
|---|---|---|---|
| Gruba | UBS 4 mm, 0 procent rozcieńczalnika | 200-250 µm | 2-2,5 m²/l |
| Średnia | 2,5 mm, 5 procent | 100-120 µm | 4,5 m²/l |
| Drobna | 1,8 mm, 30 procent | 60-70 µm | 6 m²/l |
Zestaw 600 ml bazy plus 200 ml aktywatora daje 0,8 litra mieszanki. Przy strukturze średniej wychodzi z tego około 3,6 m² na jedną warstwę, przy grubej, czyli tej, którą realnie kładzie się na podwozie, około 1,6-2,0 m². To wyliczenie, a nie liczba z karty: karta podaje wydajność na litr i grubość warstwy, przeliczenie na zestaw robimy sami. Podwozie kompaktu z nadkolami to grubo ponad to, więc licz kilka zestawów, a nie jeden. Nakłada się 2-3 cienkie warstwy z przerwą 30-60 minut między nimi. Mieszanka po połączeniu z aktywatorem żyje mniej więcej godzinę w 20 stopniach, więc mieszaj porcjami pod to, co zdążysz wyrobić.
Bez kanału i bez podnośnika
Da się, ale nie całe auto naraz. Realny zakres z podstawek to nadkola po zdjęciu plastikowych wykładzin, progi od zewnątrz i pas przy krawędziach podłogi. Środek podłogi z dwóch podstawek jest praktycznie nie do zrobienia porządnie: nie dojrzysz, gdzie kładziesz, a to najczęstsza przyczyna miejsc pominiętych. Jeżeli auto ma już ogniska korozji na podłodze, wynajem stanowiska z podnośnikiem na pół dnia kosztuje mniej niż powtórka zabiegu. Warsztatowa robocizna to 150-250 zł/h.
Kolejność jest zawsze taka sama:
- mycie,
- wysuszenie,
- zdjęcie nadkoli,
- mechaniczne usunięcie rdzy do czystego metalu,
- odtłuszczenie,
- matowanie papierem P120-P180 na gołej blasze albo P180-P240 na starych powłokach,
- dopiero potem powłoka.
Przy zdejmowaniu nadkoli kup od razu komplet nowych klipsów rozporowych do swojego modelu, bo te dziesięcioletnie pękają przy wyjmowaniu i potem nie ma czym przykręcić wykładziny z powrotem. Rdza ma zejść całkowicie. Pod nową warstwą pracuje dalej i po roku wypycha ją od spodu pęcherzem. Ten pęcherz to dokładnie ten sam mechanizm, który rozkładamy na czynniki pierwsze w naszym poradniku o doborze farby na rdzę, obok rdzy powierzchniowej i właściwej dziury w blasze, więc warto tam zajrzeć, zanim uznasz, że sama nowa warstwa naprawi metal, który już jest wżarty na wylot.
Ile kosztuje usługa i ile trwa
Ze 120 serwisów w Polsce średnia cena konserwacji podwozia wychodzi 1517 zł. Najtaniej 1200 zł w Kielcach, najdrożej 1950 zł w Warszawie. Rozbicie na pakiety wygląda inaczej i jest bardziej użyteczne:
- osobowe od 500-700 zł za podstawę, 800-1000 zł za średni zakres i 1200-2000 zł za pełny;
- SUV-y 1000-4000 zł;
- busy 2000-3000 zł.
Czas trwania: 4-6 godzin przy podstawie, 6-8 przy pełnej osobówce, 8-10 przy SUV-ie, 10-12 przy busie. Serwisy pracujące na powłokach dwuskładnikowych trzymają auto 2-4 dni, i to akurat jest dobry znak, bo warstwy muszą odparować między sobą.
Cała ta rozpiętość cen bierze się z jednej rzeczy: z tego, ile warsztat rozkręca. Rozbiórka nadkoli, osłon i listew to godziny, a nie minuty, i to one robią różnicę między 600 a 1800 zł.
Jak sprawdzić, czy warsztat zrobił robotę
Zajrzyj w nadkole. Jeśli plastikowa wykładzina ma na krawędziach ślady świeżego preparatu, a śruby mocujące są czyste i nietknięte, nadkole nie było zdejmowane i ktoś psikał na oślep. To jest kryterium odbioru, którego żaden serwis nie publikuje, a rozstrzyga więcej niż wygląd samej powierzchni.
Drugie miejsce do obejrzenia: otwory technologiczne w progach. Powinny mieć obok siebie ślad wypływu preparatu albo świeże zaślepki. Trzecie: gniazda lewarka i krawędzie przy podłodze, bo tam pominięcia widać najszybciej.
Wiosną wróć i obejrzyj
Po zimie umyj podwozie wodą bez chemii, żeby zejść z solą, i przejedź wzrokiem po tych samych miejscach: krawędzie progów, gniazda lewarka, mocowania tłumika, spawy przy podłużnicach. Jeżeli gdzieś powłoka odprysła od kamienia, uzupełnij punktowo. Przy takim uzupełnieniu obowiązuje ta sama zasada co przy całości: matowanie, odtłuszczenie, dopiero potem materiał. Nakładanie na brudną krawędź odprysku daje plamę, która odejdzie w kawałku razem z resztą.
Pełne parametry aplikacji zebraliśmy na stronie dane techniczne, a odpowiedzi na częste pytania w FAQ. Sam produkt jest tutaj: ARMOR BLACK albo cała kolekcja ARMOR.
